NGHỊ QUYẾT 278/NQ-CP: 8 DỰ ÁN LUẬT CHÍNH PHỦ YÊU CẦU HOÀN THIỆN TRƯỚC KỲ HỌP THỨ HAI, DOANH NGHIỆP CẦN THEO DÕI GÌ?

Theo Nghị quyết số 278/NQ-CP^[1] ban hành ngày 18/9/2026 sau phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 9/2026, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện toàn bộ hồ sơ 8 dự án luật, nghị quyết, báo cáo Chính phủ trước ngày 21/9/2026 để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Đây là khối lượng công việc lập pháp lớn được yêu cầu hoàn thiện trong thời gian rất ngắn, cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thể chế phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời báo hiệu một giai đoạn nhiều thay đổi pháp lý quan trọng đối với cộng đồng doanh nghiệp trong quý IV/2026.

1. Danh mục 8 dự án luật, nghị quyết được yêu cầu hoàn thiện

Danh mục cụ thể gồm: (1) Luật Đất đai (sửa đổi); (2) Luật Nhà ở (sửa đổi); (3) Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); (4) Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); (5) Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; (6) Nghị quyết về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo nguyên tắc chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu; (7) Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi); và (8) Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi). Chính phủ yêu cầu các dự án luật, nghị quyết phải tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc pháp luật hiện hành, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người dân, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đồng thời khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, kể cả vốn đầu tư trong nước và nước ngoài.

2. Những nội dung doanh nghiệp cần quan tâm nhất

Trong 8 dự án nêu trên, hai nội dung có khả năng ảnh hưởng trực tiếp và sớm nhất đến hoạt động đầu tư, kinh doanh là dự thảo sửa đổi Luật Đầu tư lần thứ hai và Nghị quyết về thuế tối thiểu toàn cầu.

2.1. Luật Đầu tư sửa đổi lần thứ hai trong năm 2026

Đáng chú ý, đây đã là lần sửa đổi Luật Đầu tư thứ hai được đưa vào chương trình trong năm 2026, chỉ khoảng một tháng sau khi Luật số 24/2026/QH16^[2] (sửa đổi Luật Đầu tư lần thứ nhất, chủ yếu về cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện) được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026 và chuẩn bị có hiệu lực từ 01/3/2027. Nội dung cụ thể của lần sửa đổi thứ hai chưa được công bố chi tiết tại thời điểm ban hành Nghị quyết 278/NQ-CP, nhưng việc liên tục điều chỉnh Luật Đầu tư trong thời gian ngắn cho thấy khung pháp lý về đầu tư tại Việt Nam đang trong giai đoạn hoàn thiện nhanh, đòi hỏi nhà đầu tư, doanh nghiệp phải theo dõi sát để không bị động trước những thay đổi liên tiếp.

2.2. Nghị quyết thuế tối thiểu toàn cầu - tác động đến doanh nghiệp FDI

Nội dung được cộng đồng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài quan tâm nhất trong 8 dự án là Nghị quyết về thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo nguyên tắc chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, thường được biết đến với tên gọi "thuế tối thiểu toàn cầu" (Pillar Two)^[3]. Đây là loại thuế áp dụng với các tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu euro trở lên, nhằm bảo đảm mức thuế thực tế tối thiểu 15% tại mọi quốc gia nơi tập đoàn có hoạt động. Với các doanh nghiệp FDI quy mô lớn đang hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn 15% tại Việt Nam, việc hoàn thiện khung pháp lý về thuế bổ sung sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến bài toán ưu đãi đầu tư và có thể làm thay đổi đáng kể hiệu quả tài chính của các dự án đang triển khai.

3. Bộ ba luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản

Nhóm ba dự án luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản tuy không trực tiếp thuộc lĩnh vực đầu tư, doanh nghiệp theo nghĩa hẹp, nhưng có tác động gián tiếp rất lớn đến môi trường đầu tư kinh doanh nói chung -đặc biệt là cơ chế xác định giá đất, tiền sử dụng đất, thủ tục hành chính trong tiếp cận đất đai cho dự án đầu tư, cũng như quy định về minh bạch, chống đầu cơ trên thị trường bất động sản. Chính phủ yêu cầu các dự án luật này phải bảo đảm nguyên tắc "một đầu mối, một cửa" trong giải quyết thủ tục, đồng thời đẩy nhanh xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai, bất động sản minh bạch, kết nối liên thông.

4. Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì trong giai đoạn này?

Trong giai đoạn hoàn thiện, trình Quốc hội các dự án luật nêu trên, doanh nghiệp - đặc biệt doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài quy mô lớn - nên:

4.1. Theo dõi sát tiến độ và nội dung dự thảo Luật sửa đổi Luật Đầu tư lần thứ hai để kịp thời góp ý hoặc điều chỉnh kế hoạch đầu tư, mở rộng dự án;

4.2. Rà soát cơ cấu tập đoàn, mức thuế suất thực tế đang được hưởng tại Việt Nam để đánh giá mức độ ảnh hưởng nếu Nghị quyết về thuế tối thiểu toàn cầu được thông qua và áp dụng;

4.3. Tham vấn đơn vị tư vấn thuế, pháp lý để xây dựng phương án ứng phó (ví dụ cơ chế thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn) nếu thuộc đối tượng chịu ảnh hưởng của thuế tối thiểu toàn cầu;

4.4. Với doanh nghiệp có dự án liên quan đến đất đai, bất động sản, cần cập nhật các thay đổi về cơ chế xác định giá đất, thủ tục tiếp cận đất đai để đưa vào kế hoạch triển khai dự án;

4.5. Chủ động tham gia góp ý dự thảo thông qua các hiệp hội doanh nghiệp, phòng thương mại nếu có vướng mắc hoặc kiến nghị cụ thể;

4.6. Thường xuyên cập nhật tiến độ tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI (dự kiến tháng 10/2026) để nắm bắt kịp thời các luật, nghị quyết chính thức được thông qua.

Với khối lượng 8 dự án luật, nghị quyết được yêu cầu hoàn thiện trong thời gian ngắn, giai đoạn từ nay đến Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI sẽ là thời điểm khung pháp lý về đầu tư, đất đai, bất động sản và thuế doanh nghiệp tại Việt Nam có nhiều thay đổi quan trọng. Doanh nghiệp, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia thuộc diện chịu ảnh hưởng của thuế tối thiểu toàn cầu, nên chủ động theo dõi và chuẩn bị phương án ứng phó ngay từ giai đoạn dự thảo, thay vì chờ đến khi luật chính thức có hiệu lực. Lexsol sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến của từng dự án luật khi có thông tin chính thức; trường hợp cần tư vấn về tác động của các thay đổi pháp lý nêu trên đến hoạt động đầu tư, kinh doanh, Lexsol luôn sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp.

Xem thêm: Lexsol_ Dịch vụ đầu tư nước ngoài